Kariyer Planlama Nedir Ve Nasıl Yapılır ? 

Gün geçtikçe artan rekabet ve sektörlerin gelişmesi sonucunda istenilen konuma gelmek daha da zor olmaktadır. Günümüzde, kariyer planlama kavramının oldukça popüler olmasının sebeplerinden  biri de budur.

Aslında kariyer planlaması her zaman vardı fakat, insanlar araştırdıkça ve geleceğini planlamak istemeye başlayınca bu kavram daha da bilinirlik kazandı. Her bireyin kariyer planlaması yapması önemlidir. 

Bir kariyer planlamasında en çok dikkat edilmesi gereken nokta gerçekten ne yapmak istediğinizdir. Bunun için kendinize “ben ne yapmak istiyorum” sorusunu sormalısınız. Buna ek olarak da SWOT analizi yöntemini kullanabilirsiniz. İlerleyen başlıklarda bu konuyu daha kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz.

Bu makalede sırasıyla: 

  1. Meslek ve kariyer ne demek ?
  2. Kariyer planlama ne demek ?
  3. Kariyer planlama neden gereklidir ?
  4. Kariyer planlama ne zaman başlamalı ?
  5. Kariyer planlama nasıl yapılır ?
  6. Kariyer planlama yaparken neler dikkat edilmeli ?
  7. Kariyer planlama yaparken sıkça yapılan hatalar nelerdir ?
  8. Sorular 

Meslek ve kariyer ne demek ?

Meslek, kısaca kişinin yaşamını sürdürmek için yaptığı işe denir. Ancak kariyer ve meslek kavramları günümüzde halen çok sık karıştırılmaktadır. Kariyer meslekte geçirilen sürece denir. Meslek ise, kişinin eğitimini aldığı ve hayatının önemli bir bölümünde geçinmek için yaptığı işe denir. Özetle, meslek departmanı, kariyer ise süreci temsil eder.

Kısaca kariyer bireyin yaşamının önemli bir bölümünde yaptığı mesleğin süreci olarak tanımlanabilir. Bir başka deyişle ise kişinin meslekte geçirdiği süre içindeki görevler dizisi olarak da açıklanabilir. Kariyer eğitim hayatında başlayan bir süreçtir. Kariyer kısaca, bireyin yaşamının önemli bir bölümünde yaptığı mesleğin süreci olarak tanımlanabilir.

Kariyer planlama ve kariyer planı nedir ?

Hepimiz bir hedefimiz olduğunda ona ulaşmak için planlar yapar ve çalışırız. Burada plan yaparız çünkü bu plan bize hangi yoldan gitmemiz gerektiği konusunda rehber olur. Aslında kariyer planlama da bir çeşit plan yapmaktır. Kısaca,  tanım olarak kariyer planı için, iş hayatı için bir gelecek planı diyebiliriz. 

Başka bir deyişle ise kariyer planı bir yol haritasıdır. Kariyer planlama ise iş hayatında istenilen başarıya ulaşabilmek ve hedefleri gerçekleştirebilmek için takip edilecek yolların belirlenmesidir. 

Kariyer planı bize kariyer yaşamı boyunca ışık tutacak şekilde tasarlanmalıdır. Ve plan gecikmeler ya da değişiklikler olacağı için daima güncel tutulmalıdır. Unutmayın kariyer planlama yeni hedefler eklendikçe devam eden bir süreçtir.

Kariyer planlama neden önemlidir ?

Kariyer planlaması bireyin profesyonel olarak nereye varacağını ve adım adım çıkacağı basamaklara odaklanması sağlayan bir haritadır. Kariyer planlaması bize gerçekten ne istediğimizi tespit etme konusunda yardımcı olmaktadır. Doğru bir kariyer planlamasıyla istenilen hedefe ulaşmak mümkündür.

Eğer bir plan yapılmadıysa istenilen hedeflere ulaşmak daha zor olabilir. Çünkü kariyer planı bize adımları, istekleri, amaçları gösteren bir haritadır. Bu harita bize hayatımız boyunca rehber olabilecek bir şekilde tasarlanmalıdır.

Eğer kariyer planlaması yoksa kişinin kariyeri dış etkenler tarafından yönetilecektir. İstenen kariyer için, dış etkenler tarafından yönetilmekten kaçınmak için kariyer planlaması çok önemlidir. Aksi takdirde hayatımız boyunca gerçek isteklerimizden uzak kalırız.

Kariyer planlama ne zaman yapılmalı ?

Bireyin aklında yapacağı kariyer ile ilgili fikirleri oluşmaya başladığında kariyer planlama da başlar. Fakat bu kariyer planlama ne zaman başlar sorusunun cevabı olabilir. Kariyer planlama ne zaman yapılmalı sorusunun cevabı ise büyük ihtimalle eğitim yılları ya da meslek değiştirme sürecinde olacaktır.

Kariyer planlama nasıl yapılır ?

Bu yolda atacağınız ilk adım ne yapmak istediğinizi tespit etmek olmalıdır. Gerçekten  ne istediğinizi tespit etmek, ilerlenecek yolun anahtarı olacağından çok önemli bir rol oynamaktadır.

Hedef belirlendikten sonra, bir plan taslağı oluşturulmalıdır. Bu adımda birey, zamana bağlı olarak hedefinin kilometre taşlarını oluşturmalı ve bir yol haritası çizmelidir. 

 Dikkat edilmesi gereken birkaç püf noktası vardır, onun dışında kariyer planlama çok kolay bir şekilde yapılabilir. Önemli olan gerçekçi olunmalı ve zaman tanınmasıdır.

Yukarıdaki  adımlardan sonra aşağıdaki adımları takip ederek bir kariyer planı oluşturabilirsiniz.

  1. Hedef belirleyin
  2. Sektör seçimi 
  3. Yol haritası oluşturun 
  1. Hedef belirleyin 

Hedef belirlemek, kariyer planlama sürecinin basamaklarını oluşturmaktadır. Belirlediğiniz hedef ne yapmak istiyorum sorusuna verdiğiniz cevap ile uyumlu olmalıdır. Hedeflerinizin SMART ( belirli, ölçülebilir,başarılabilir, sonuç odaklı ve zamana bağlı ) olmasına dikkat etmelisiniz. Bu aşamada belirlediğiniz hedeflerin  gerçekçi olması ileride verdiğiniz emeklerin karşılığını verimli bir şekilde alabilmeniz için oldukça önemlidir. 

Not: Bu aşamada SWOT analizi kullanılabilir. Özellikle hedefin elinizdekiler ile ne kadar uyumlu  olduğunu görmek açısından oldukça faydalı olabilir. 

  1.  Sektör ve departman seçimi

Sektör ve departman seçimi yaparken hedeflerinizi, isteklerinizi  ve yeteneklerinizi göz önünde bulundurmalısınız. Ek olarak, yapılan SWOT analizi sonuçlarının kullanılması da oldukça faydalı olacaktır. 

  1. Yol haritası oluşturma 

 Yol haritası oluştururken mantıksal çerçevede hareket edip zamana sadık kalınmalıdır. Hedefi olabilecek en somut şekilde, en küçük parçalara ayırdıktan sonra, bu parçaları sıralayıp yol haritasını oluşturmalısınız. 

Not: Zaman zaman hedefler değişebileceği için ya da bazı gecikmeler olabileceği için bu haritayı güncel tutmak önemlidir.

Kariyer planlama yapılırken nelere dikkat edilmeli ?

Kariyer planlama yaparken en ön sırada olan, en çok dikkat edilmesi gereken madde gerçekten ne yapmak istediğinizdir. Birey bunu kendisine sorarken dürüst olmaya dikkat etmelidir.

İkinci dikkat edilmesi gereken madde ise gerçekçi olmaktır. Örneğin matematiğe karşı yeteneği olmayan birinin ben matematik okuyacağım demesi pek mantıklı değil. Burada, yapılan SWOT analizinden alınan verilere göre düşünmek daha doğru sonuçlar verebilir. 

Kariyer planlaması sürecinde sıkça yapılan hatalar nelerdir ?

Not:  Bu soruda hatadan “hatalar” kelimesinden söylemek istenilen hata değil süreci geciktiren ya da olumsuz etkileyen faktörlerdir. 

Hedeflerin net olmaması: Hedefleri net olmayan bir kişi hangi yoldan gideceğine karar veremez. Net hedefler belirlemenin yanında hedeflerinizin zamana bağlı ve gerçekçi, yani SMART hedefler olması gerekmektedir.

Çevrenin tavsiyelerini hedef olarak belirlemek : İnsanlar çoğunlukla bize kariyer konusunda tavsiyeler vereceklerdir.Bu kişiler ailemiz olabilir ya da arkadaş çevremiz olabilir. Burada önemli olan çevre ne derse desin kendi sesimizi dinleyebilmek olacaktır. 

Yetersiz araştırma: Ne istediğimizi tespit edebilmek için öncelikle araştırma yapmamız gerekir. Böylece daha fazla seçenek arasından seçim yapabilme olanağımız olur.

Ne istediğini anlamamak: Birkaç başlık öncesinde de söylediğimiz gibi kariyer planlamanın en önemli adımı gerçekten ne istediğinizi anlamaktır. Doğru adımı atabilmek için öncelikle ne istediğinizi belirlemek gerekir, bu sayede geri dönüşlerinde önüne geçmiş olunur.

Risk almayı reddetmek: Hayatta bazı zamanlarda risk almamız gerekmektedir. Bu kariyerinizi planlarken de geçerli olacaktır. 

Sadece parasal açıdan düşünmek: Bir işi sadece parasal açıdan düşünmenin sonucunda, bir süre sonra sıkılmaya ve yapılan işten keyif almamaya yol açabilir. O nedenle paranın yanında  da gerçekten ilgi duyduğunuz ve yeteneğinizin olduğu bir mesleğe yönelmek daha mutlu eder.

Uzun vadeli hedefleri yönetilebilir adımlara bölmeden yola çıkmak: Hedefinizi, takip edilebilir adımlara ayırmazsanız bu çok uzun bir yol katettikten sonra bile tekrardan baştan başlamanıza sebep olabilir. Hedefleri yönetilebilir adımlara bölmek, doğru basamaklardan ilerlemeye yardımcı olur.

İyi bir kariyer planlama yapmak için ne kadar süre gereklidir ?

Plan yapmak için gereken süre kişiden kişiye değişmekle birlikte ortalama bir ya da iki haftanızı alabilir. Kariyer planlama süreci hiç bitmese de başlangıç için bir ya da iki hafta düşünmek gerekir. Daha sonrasında adımları oluşturduktan sonra bu adımlarda ömür boyu düzenleme yapılabilir. Ya da en baştan bir plan yapılabilir. 

Kariyer planı nasıl güncel tutulur ?

  1. Öngörülen zaman içinde hedeflere ulaşıp ulaşamadığınızı kontrol edin.
  2. Hedefler bittikten sonra yenilerini belirleyin
  3. Hedefleri gerçekten elde edip etmediğinizi sorgulayın
  4. Hedeflerinizi düzenli olarak gözden geçirin ve gerekirse değiştirin

Yukarıdaki maddeler kariyer planın güncel tutulması için önemlidir fakat bu maddelerin yanında  güvendiğimiz birine de danışabiliriz. Her zaman kendimizi doğru değerlendirmek mümkün olmayabilir. O nedenle bazen yardım almak iyi olacaktır.

Dikkat edilmesi gereken  diğer unsurlar 

Kariyer planı yaparken hedeflerin gerçekçi temellere dayanması zaman kaybetmeyi önlemek açısından önemlidir. Gerçekçi bir bakış açısıyla düşünülmüş kariyer planları daha çok verim almanıza yardımcı olacaktır.

Eksiklerinizi tespit etmeden yol haritası oluşturmayın. Oluşturacağınız yol haritanıza eksiklerinizi tespit ederek başlarsanız yol haritasına bu eksikleri tamamlamak için adımlar da eklemiş olursunuz. Ve böylelikle zaman dağılımı eşit bir şekilde yapılır. 

Sonuç olarak: kariyer planlama ile ilgili adımlar ve bilgiler bu şekildedir. Kariyer planını haftada bir gözden geçirmek ve ayda bir düzenlemek iyi bir alışkanlık olabilir.


Yayımlandı

kategorisi

yazarı:

Etiketler:

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir